Danh từ “ cơn đột qụy nhỏ” (mini stroke) là tên thông thuờng các bác sĩ dùng để nói về cơn thiếu máu cục bộ nhất thời của não (transient ischemic attack- TIA).
 |
| Ảnh minh họa |
Các cơn đột qụy nhỏ có thể nguy hiểm tới tính mạng. Điều tệ hại là nhiều người bị lên cơn đột qụy như vậy không có đi bác sĩ để đươc trị liệu.( theo tạp chí Stroke thì trong mười người chỉ có một người là đi cấp cứu mà thôi). Khi bị đột qụy nhẹ điều quan trọng là phải đi cấp cứu ngay vì chỉ trong một hay hai ngày sau cơn đột qụy nhẹ TIA một cơn dột qụy nặng sẽ xẩy ra. Bác sĩ Keith Siller thuộc Đai học New York cho biết “ Bệnh nhân cần đươc điều trị cấp thời không phải vì các triệu chứng đã qua mà vì những gì sẽ xẩy ra. Nhiều người không có những triệu chứng của TIA trước khi bị đột qụy nặng, nên có thể nói là bị đột qụy nhẹ trước là một cái may trong cái rủi, bởi vì như thế chúng ta có cơ may ngăn chặn đươc cơn đột qụy mạnh”
Cơn đột qụy nhẹ TIA xẩy ra khi luồng máu tới một phần của não bị nghẽn tạm thời. Khi điều này xẩy ra , các triệu chứng xuất hiện đột ngột và kéo dài từ vài phút tới nhiều giờ.Các triệu chứng gồm có:
-đột nhiên không nói đươc hay không hiểu đươc người khác
-tự nhiên thấy mệt mỏi hoặc mặt ,chân hoặc tay bị tê nhất là chỉ bị phân nửa người
-tự nhiên một hay cả hai mắt bị mờ không nhìn thấy hoặc thị giác thay đổi
-đột nhiên đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng.
Điều không xẩy ra khi lên cơn đột qụy là bệnh nhân không cảm thấy đau đớn. Theo bác sĩ Christian Schumacher thuộc Trung tâm y khoa Montefiore (New York City ) thì “ “người ta thuờng nghĩ rằng khi lên cơn đột qụy(stroke) bệnh nhân phải đau đớn như khi lên cơn đau tim (heart attack)nhưng thật ra trong hầu hết mọi trường hợp đột qụy bệnh nhân không thấy đau đớn gì cả” ,Tuy nhiên bác sĩ Siller cho biết là trong trường hợp đột qụy vì xuất huyết não (hemorrhagic stroke) thì bệnh nhân sẽ đột nhiên bị nhức đầu ghê gớm mà không biết lý do.
Đột qụy vì xuất huyết nảo (đông mạch bị bể) và đột qụy vì thiếu máu cục bộ trong não (cuc đông máu làm nghẹt đọng mạch)
Khi bị nhức đầu hay có bất cứ một triệu chứng nào như trên bệnh nhân phải tới bệnh viện cấp thời. Nhưng đáng tiếc là không mấy người ý thức đươc sự cần thiết đó. Chỉ có khoảng 44 phần trăm bệnh nhân là tới gặp bác sĩ trong vòng vài tiếng sau khi có triệu chứng của TIA và khoảng 10 phần trăm đi cấp cứu mà thôi. Một số 44 phần trăm khác chờ tới cả một ngày sau khi lên cơn đột qụy nhẹ mới đi gặp bác sĩ.
Thường ra những bệnh nhân chịu đi điều trị là những người mà các triệu chứng TIA kéo dài quá một tiếng hoặc có những triệu chứng về cơ động như đi lại khó khăn..Nếu cơn đột qụy TIA xẩy ra vào cuối tuần thì thông thường bệnh nhân trì hoãn việc đi khám bác sĩ tới đầu tuần sau..
Bác sĩ Schumacher nhận xét như sau :” Họ chờ cho tới khi cảm thấy dễ chịu hơn và trong hầu hết mọi trường hợp đột qụy TIA bệnh nhân trở lại bình thường sau một tiếng. Mà một khi mọi sự đã trở lại bình thuờng rồi thì họ lại tự nhủ là “Ồ, thật là kỳ lạ” rồi đễ mãi sau mới liên lạc với bác sĩ ”. Theo bác sĩ Siller thì một khi mọi sự đã qua và họ cảm thây dể chịu trở lại các bệnh nhân ấy đôi khi lại chẳng nghĩ tới việc đi gặp bác sĩ nữa..
Bác sĩ Schumachr kết luận như sau “ Mặc dầu TIA đươc gọi là đôt qụy nhẹ nhưng đó cũng vẫn là một đột qụy và là dấu hiệu báo trước một cơn đột qụy mạnh có thể gây tàn phế. Khi bị TIA hay có những triệu chứng đột qụy bệnh nhân nhất thiết phài tới bệnh viện tức thời. Lý do là vì các thuốc dùng để chống cục đông máu chỉ có thể chặn đứng những hậu quả tồi tệ nhất --kể cà bại liệt--- nếu đươc sử dụng trong vòng vài tiếng sau khi các triệu chứng xẩy ra.
Bác sĩ Siller còn khuyên chúng ta nên thảo luận với bác sĩ về các yếu tố rủi ro gây đột qụy. Yếu tố rủi ro thông thường nhất là qúa trình đã bị đột quy hay TIA. Những người bị cao huyết áp, cholesterol cao, tiểu đường và bệnh tim mạch cũng có nhiều rủi ro bị đột qụy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét